Yıldızların Hayatı Ve Kara Delikler

Yıldızlar sonsuza kadar yaşamazlar. Doğarlar ve ölürler. Güneş şu anda 5 milyar yıl yaşındadır. Kırmızı bir dev yıldıza dönüşmeden önce bir 5 milyar yıl daha var olacak ve bizim bildiğimiz haliyle sarı yıldızımızın hayatı son bulacaktır. 

Yıldızların Hayatı Ve Kara Delikler

Ölen yıldızların yerini almak için sürekli olarak yeni yıldızlar doğmaktadır. Yıldız kümeleri çoğunlukla birlikte oluşur. Yaşamları, uzayda büyük, karanlık gaz ve toz bulutları olarak başlar. Bu bulutlar, çekim kuvvetinin etkisi ile bir merkez etrafında dönen yığınlar halini alır. Güneş'in en az yirmide biri büyüklüğünde olan gaz kütleleri nükleer enerji üreterek yıldız olabilecek kadar ısıya sahip olabilir.

Yaşamlarının çoğunda (genellikle milyarlarca yıl boyunca) yıldızlar, çok fazla değişiklik olmadan parıldarlar. Küçük yıldızlar, büyüklere nazaran daha uzun ömürlüdür. Ancak nükleer yakıtı azalan bir yıldız, dev ya da süper dev halini alıncaya değin şişmeye başlar. Güneş'in kütlesinin bir buçuk katı büyüklüğünden küçük olan yıldızlar dış katmanlarını yakarak beyaz cüce adı verilen minik, soğuk bir yıldıza dönüşürler. Güneş'in kütlesinin bir buçuk katından büyük olan yıldızların yaşamları süper nova patlaması ile son bulur. Geriye kalan kor nötron yıldızı bazen bir kara delik halini alır. 

İkiz yıldızlar nova adı verilen parlak bir patlama ile son bulurlar. Yıldız çiftlerinden birinin beyaz cüce olması durumunda bir nova oluşabilir. Beyaz cüce güçlü çekim kuvveti ile diğer yıldızın ısısını kendine çeker. Sonunda dengesiz ve kararsız bir hal alır ve daha fazla ısı çekemez. Bu sırada yüzeyinde dev bir nükleer patlama olur ve birdenbire öncesinin 10.000 katı daha parlak görünmeye başlar. 

Beyaz Cüce Ve Nötron Yıldızları 

Yıldızlar öldükten sonra oluşan durum çok ilginçtir. Kendi içlerine kapanarak inanılmaz derecede yoğunlaşırlar. Bir beyaz cüce, Dünya ile aynı büyüklükte olmasına rağmen Güneş ile aynı ağırlığa  sahiptir. Bir çay kaşığı büyüklüğündekiler bile tonlarca ağırlığa sahiptir. 

Nötron yıldızları, beyaz cücelerden daha yoğun, Güneş'ten daha kütlelidir (daha ağırdır), ancak tüm hacimleri yaklaşık 10 km genişliğinde bir topta toplanmıştır. 

Kara Delikler 

Çok büyük (Güneş'in hacminin sekiz katından fazla) bir yıldız, süper nova halini aldığında çekirdeği kendi içine kapanır. Çekirdek, yeterince hacimli ise bir kara delik oluşturabilir. Bir kara delik bir nötron yıldızından daha çok güçlüdür, öyle ki ışık bile bu çekimden kurtulamaz. Bu durum, onu görmeyi imkansız kılar. Kara delikler, sadece bir başka yıldız ile eşleştiklerinde görülebilir.

Bilimsel Gelişmeler

Hiç yorum yok:

Blogger tarafından desteklenmektedir.