Mikroskoplar - Elektron Mikroskopları - Yeni Teleskoplar

Mikroskop yardımıyla bir bakteriye ya da küçük bir böceğe bakan ilk insan olduğunuzu hayal edin. Küçük canlıları korku filmi canavarlarına benzetebilirdiniz. 

Mikroskoplar - Elektron Mikroskopları - Yeni Teleskoplar

Sıradan (ışıklı) bir mikroskop, küçücük şeyleri olduklarından çok daha büyük şekilde gösterir. Uçaktaki mercek (objektif merceği), cisimden gelen ışığı toplar ve borunun içinde bir görüntü oluşturur. Baktığınız diğer mercek (vizör), objektif tarafından elde edilen görüntüyü büyütür. Bu iki mercek cisimleri 2000 kat büyütebilir. 

Bileşik mercekli mikroskopların, değişik kıvrım (eğrilik) derecelerinde çok çeşitli objektif mercekleri vardır. Bunlar borunun sonunda bir diske konulur ve çevrilerek seçilen merceğin cismin üstüne gelmesi sağlanır. Bu işlem mikroskobun farklı büyüklükler elde etmesini sağlar. 

Cismin İçini Görmek 

Mikroskoplar genellikle, normalde yeterli miktarda ışık yansıtmadıkları için çıplak gözle görülemeyen cisimleri görmekte kullanılır. İzlenecek cisim saydam olmalı ve içinden ışık geçebilmelidir. Bu durum bakteri ve hücreler için uygundur, ancak kaya örnekleri için net bir gözlem sağlamaz. Bu nedenle kaya gibi örnekler yonga inceliğinde parçalanarak gözlemlenebilir.

Cismin bir cam şeridin üzerine yerleştirilir ve içinden ışık geçecek şekilde konumlandırılır. Cisim bir sıvının içindeyse camla arasına bir miktar su konulur (kaplama parçası). 

Basit mikroskoplar da ışığı direkt olarak yansıtmaya ayarlanmış bir ayna bulunabilir, ancak büyük olanlarda yapay ışık kaynakları vardır. Genellikle vizör merceği yerine bir kamera bulunur. Bu kamera yardımıyla cismin resmi çekilir. 

Işığın Limitleri 

Ne kadar ışığın, ne kadar küçüklükteki bir nesnenin mikroskoptan görülmesini sağlayacağının bir limiti vardır. Bunun sebebi ışığın dalgalar halinde yol almasıdır. Deniz kıyısındaki kayalar büyükse dalgaları durdurabilirler, ama küçüklerse dalgalar üstlerinden geçer. Bu ışıkta da böyledir. Eğer nesneleri çok fazla büyütmek ve çok küçük nesneleri görmek istiyorsanız mutlaka bir elektron mikroskobu kullanmanız gerekir. 

Elektron Mikroskopları 

Elektronlar, atom çekirdeklerinin çevresinde dönen negatif elektrik yüklü parçacıklardır. Elektronların hareket yönlerini değiştirmek için mıknatıslar kullanılabilir. Elektron mikroskoplarında ışık yerine elektron demetleri ve ışıklı mikroskoplarda kullanılan mercekler yerine de elektron demetlerini odaklayacak mıknatıslar kullanılır. 

Bazı elektron mikroskopları elektron mikroskopları elektronları cismin kendisinden alır. Bunlara transmisyon elektron mikroskopları denir.Diğerleri (tarayıcı elektron mikroskopları) elektronları cismin yüzeyinden yansıtarak ileri geri atar. 

Elektronların yüzeyden yansımalarını tarayan bilgisayar detaylı bir fotoğraf oluşturur. Elektron mikroskopları cisimleri bir milyon kat büyütebilir. 

Yeni Teleskoplar 

Taramalı tünelleme mikroskopları (STM'ler) en yeni mikroskop tipleridir. STM'lerde incelenen cismin yüzeyinde hareket ettirilen çok ince bir mil bulunur. Atomlarda bulunan elektronlar bu yüzeyden geçerken mille doğru atlarlar. Bu elektronları adreslendirerek tek tek atomları gösterecek bir görüntü elde etmek mümkündür. 

Bilimsel Gelişmeler

Hiç yorum yok:

Blogger tarafından desteklenmektedir.